MUQDISHO – Markii Sheekh Hamad bin Khalifa Al Thani uu talada Qatar qabtay sanadkii 1995, wuxuu bilaabay in Qatar ay yeelato siyaasad dibadeed oo ka firfircoon tii hore. Inkasta oo Qatar ay tahay dal yar, haddana waxay doonaysay inay noqoto dal cod leh oo ka qayb qaata xalinta khilaafaadka gobolka.
Soomaaliya waxay noqotay mid ka mid ah meelihii Qatar ay ku muujisay doorkeeda, gaar ahaan xilli dalku uu ku jiray dagaallo, burbur siyaasadeed, iyo dhibaatooyin bani’aadamnimo.
2006: Qatar iyo Midowgii Maxkamadaha Islaamiga
Sannadkii 2006, markii Midowga Maxkamadaha Islaamiga (Islamic Courts Union – ICU) uu awood ku yeeshay Muqdisho, xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya si weyn ayay isu beddeshay.
Qatar waxay dooratay inay la xiriirto dhinacyada kala duwan ee Soomaalida, iyadoo xoogga saartay wadahadal iyo xal siyaasadeed. Tani waxay ka mid ahayd dadaalladii Doha ay ku doonaysay inay ku noqoto dhexdhexaadiye ka shaqeeya nabadda Soomaaliya.
2007: Qatar oo Ballaarisay Gargaarka Muqdisho
Sannadkii 2007, Hay’adda Bisha Cas ee Qatar waxay xafiis ka furtay Muqdisho, taasoo noqotay tallaabo muhiim ah oo muujisay joogitaanka Dooxa ee arrimaha bani’aadamnimo ee Soomaaliya.
Xafiisku wuxuu ka shaqeeyay gurmadka dadka ay saameeyeen dagaallada, barakaca, iyo xaaladaha nololeed ee adag, xilli ay adkayd in hay’adaha caalamiga ah ay si buuxda uga hawlgalaan dalka.
2008: Doorkii Qatar ee Heshiiskii Jabuuti
9 Juun 2008, Qatar waxay taageertay Heshiiskii Nabadda Jabuuti, kaas oo la dhex dhigay Dowladda Federaalka Ku-meelgaarka ah iyo kooxihii hubeysanaa ee mucaaradka ahaa.
Heshiisku wuxuu ahaa isku day lagu joojinayay dagaalka laguna furayay waddo siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafaadka Soomaaliya. Qatar waxay markaas sii xoojisay sumcaddeeda ah dal door ka qaata dhexdhexaadinta colaadaha.
2011: Gurmadkii Macluusha Soomaaliya
Markii Soomaaliya ay ku dhufatay abaar iyo macluul daran sanadkii 2011, Qatar waxay kordhisay dadaallada gargaarka.
Hay’adaha Qatar waxay taageereen dadka u baahan cunto, daawo, iyo biyo, iyagoo qayb ka noqday dadaalladii caalamiga ahaa ee lagu badbaadinayay nolosha malaayiin Soomaali ah.
2012: Bilowgii Dowladda Federaalka Cusub
10 Sebteembar 2012, markii Soomaaliya ay yeelatay Dowladda Federaalka cusub kadib dhammaadkii xilligii ku-meelgaarka ahaa, Qatar waxay soo dhaweysay marxaladda cusub.
Doha waxay muujisay inay diyaar u tahay inay taageerto dib-u-dhiska hay’adaha dowladda, horumarinta, iyo xasilloonida Soomaaliya.
2013: Dhamaadkii Xilligii Sheekh Hamad
25 Juun 2013, Sheekh Hamad bin Khalifa Al Thani wuxuu xilka u wareejiyay wiilkiisa Sheekh Tamim bin Hamad Al Thani.
Markii uu ka degay talada, Qatar waxay horey u noqotay dal si muuqata uga qayb qaata arrimaha Soomaaliya, iyadoo isku dartay diblomaasiyad, gargaar, iyo xiriir siyaasadeed.
Maxay Soomaaliya Muhiim U Ahayd Qatar?
Soomaaliya waxay ahayd tusaale muujinaya qaabka Sheekh Hamad uu u waday siyaasadda Qatar: dal yar oo doonaya saameyn weyn isagoo adeegsanaya wada-hadal iyo taageero bani’aadamnimo.
Qatar ma aysan lahayn awood militari oo la mid ah dalalka waaweyn, balse waxay isticmaashay dhexdhexaadin, xiriir siyaasadeed, iyo gargaar si ay u yeelato meel ay kaga muuqato arrimaha Geeska Afrika.
Si kastaba, saameynta dibadda ee Soomaaliya mar walba waxay la kulantaa caqabado waaweyn — sida khilaafaadka gudaha, amni darrada, iyo adkaanta dhismaha dowladnimo waarta.
Sheekh Hamad wuxuu ka tagay dhaxal muujinaya sida Qatar ay uga soo baxday dal yar oo Khaliijka ku yaal una noqotay ciyaaryahan diblomaasiyadeed oo saameyn ku leh meelo ay Soomaaliya ka mid tahay.
