MUQDISHO — Isbahaysiga mucaaradka ee Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa qaaday tallaabo diblomaasiyadeed oo aan hore looga baran siyaasadda Soomaaliya, kadib markii uu warqad furan u diray madaxda dalalka ciidamada ku leh howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM.
Warqadda oo loo diray madaxda Uganda, Kenya, Itoobiya, Jabuuti, Burundi iyo Masar, ma ahan oo keliya dhaliil ku wajahan dowladda Federaalka, balse waa isku day lagu beddelayo sida beesha caalamku u aragto dhibaatada Soomaaliya.
Halka Villa Soomaaliya ay ku adkeysaneyso in mudnaanta koowaad ay tahay dagaalka Al-Shabaab iyo hirgelinta qorshaha amniga, Golaha Mustaqbalka wuxuu qabaa aragti ka duwan. Sida ay sheegeen, dhibaatada ugu weyn ee Soomaaliya maanta ma aha oo keliya amniga, balse waa maqnaanshaha sharciyad siyaasadeed.
Warqadda ayaa si cad u sheegaysa in dowlad aan sharciyad buuxda lahayn aysan hoggaamin karin dagaal lagu doonayo in lagu ciribtiro argagixisada.
Mucaaradka oo Dooda Beddelay
Muddo ku dhow labaatan sano, Soomaaliya iyo saaxiibbadeeda caalamiga ah waxay xoogga saarayeen dhismaha ciidamada qaranka iyo sidii masuuliyadda amniga looga wareejin lahaa ciidamada Midowga Afrika.
Laakiin Golaha Mustaqbalka wuxuu leeyahay maanta xaaladdu way is beddeshay.
Waxay ku doodayaan in guulihii amni ee la gaaray ay halis ugu jiraan inay burburaan haddii aan marka hore xal loo helin khilaafka siyaasadeed ee dalka.
Si kale haddii loo dhigo, mucaaradku wuxuu leeyahay xasiloonida siyaasadeed ayaa ka horreysa xasiloonida amniga, halkii ay hore uga ahaan jirtay in amniga laga dhigo jidka lagu gaarayo siyaasad deggan.
Fariin Ku Socota Dalalka Afrika
Qodobka ugu muuqda ee warqadda ayaa ah cidda loo diray.
Mucaaradku ma uusan dooran Qaramada Midoobay ama dowladaha reer Galbeedka oo keliya. Waxay si toos ah ula hadleen dowladaha Afrika ee ku naf waayay dagaalka Soomaaliya.
Iyagoo uga mahadceliyay ku dhowaad labaatan sano oo naf-hurnimo ah, waxay sidoo kale uga digeen in dadaalkaas uu lumin karo macnihiisii haddii Soomaaliya aysan helin hoggaan lagu wada qanacsan yahay.
Farriinta ay u direen madaxda Afrika waa mid cad: “Ha sii wadin taageerada amniga haddii aan marka hore la helin heshiis siyaasadeed oo Soomaaliyeed.
Khilaafka Sharciyadda Xukunka
Warqaddu waxay si weyn u taabanaysaa arrinta sharciyadda dowladda.
Golaha Mustaqbalka wuxuu xusay in muddo-xileedka Baarlamaanka Federaalka uu dhammaaday 14-kii Abriil 2026, halka muddo-xileedka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu dhammaaday 15-kii May 2026.
Sida ay qabaan, Soomaaliya maanta waxay gashay marxalad aysan jirin heshiis siyaasadeed oo qeexaya cidda dalka hoggaaminaysa iyo sida loo gaari doono doorasho cusub.
Dowladda Federaalka, dhankeeda, waxay ku adkaysanaysaa in hay’adaha dowladda ay sii shaqeynayaan ilaa laga dhammeystirayo geeddi-socodka siyaasadeed.
Laakiin khilaafkani ma aha mid sharci oo keliya.
Waa muran ku saabsan cidda leh awoodda siyaasadeed iyo kalsoonida gudaha iyo dibaddaba.
Amniga oo Noqday Dhibbane Siyaasadeed
Warqaddu waxay sidoo kale eedeyn culus u jeedisay dowladda Federaalka, iyadoo sheegtay in khilaafka kala dhexeeya Puntland iyo Jubbaland uu dhaawacay dagaalka lagula jiro Al-Shabaab iyo Daacish.
Labada maamul ayaa weli hoggaaminaya dagaallo culus oo ka socda deegaannadooda, balse Golaha Mustaqbalka wuxuu sheegay in halkii la taageeri lahaa, ay wajahayaan cadaadis siyaasadeed oo uga imaanaya Muqdisho.
Haddii eedeymahan ay sax noqdaan, waxay muujinayaan in Soomaaliya ay isku mar la dagaallamayso laba cadow—argagixisada iyo kala qaybsanaanta siyaasadeed.
Soo Jeedin Siyaasadeed
Mucaaradku kuma ekaan dhaliil.
Waxay soo jeediyeen in la dhiso Golaha Kala-guurka Qaranka, oo noqonaya madal ay ku mideysan yihiin dhinacyada siyaasadda si ay u hagaan geeddi-socodka dastuurka iyo doorashooyinka ilaa laga soo dhisayo hay’ado cusub oo sharciyad leh.
Sida ay qabaan, tani waxay dib u soo celin kartaa kalsoonida shacabka, waxayna ka ilaalin kartaa ciidamada iyo hay’adaha dowladda inay noqdaan kuwo lagu loollamo siyaasad ahaan.
Maxay Tani Ka Dhigan Tahay?
Warqaddan kaligeed ma beddeli doonto jihada siyaasadda Soomaaliya. Hase ahaatee waxay muujinaysaa in mucaaradku uu hadda dagaalkiisa ka gudbiyay gudaha dalka, una wareejiyay fagaaraha diblomaasiyadda Afrika.
Waxay sidoo kale xambaarsan tahay fariin cusub oo ku wajahan beesha caalamka: “Soomaaliya uma baahna oo keliya taageero militari; waxay u baahan tahay heshiis siyaasadeed oo soo celiya sharciyadda dowladda”.
Hadda indhaha ayaa ku jeeda madaxda Afrika iyo go’aannada ay ka gaaraan mustaqbalka AUSSOM.
Su’aasha taagan waxay tahay: ma sii wadi doonaan taageerada amni sida ay hadda tahay, mise waxay ku xiran doonaan heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay?
Jawaabta su’aashaas waxay saamayn ku yeelan kartaa mustaqbalka howlgalka AUSSOM, dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, iyo jihada dowlad-dhiska Soomaaliya sannadaha soo socda.
